موضوع این نبشته نقش رسانه های صوتی در توسعه و انحطاط فرهنگي می باشد كه با توجه به رسانه هاي صوتي افغانستان دنبال مي كنيم. افزایش دسترسی خانواده ها به آموزش و ازدیاد نرخ باسوادی در جامعه یکی از دلایل اصلی و عمده توسعه فرهنگ و فرهنگ سازی کشورها به شمار می رود. افغانستان نیز بعد از 11 سپتامبر و سقوط دولت طالبانی و استقرار رژیم دموکراتیک مبتنی بر قانون اساسی و قبولی اصل آزادی بیان و صحه گذاشتن به آن که از مشخصه های اصلی و ازمولفه های اساسی قانون اساسی جدید است در ماده 34 قانون اساسي خود چنین مقرر كرده است:«آزادی بیان ازتعرض مصئون است. هرافغان حق دارد فکر خود را به وسیله گفتار، نوشته، تصویر ویا وسایل دیگر با رعایت احکام این قانون اظهار نماید.»
بعد از فروپاشی کاخ استبدادی مذهبی طالبان یگانه اصل قانون اساسی که بیشتر جنبه عملی به خود گرفته و موانع برای اعمال واظهار آن بوجود نیامده و سرکوبگران آزادی بیان سکوت قابل ملاحظه ی اختیار نموده و باعث به وجود آمدن ده ها رادیو، تلویزیون و نشریات گردیده، ماده 34 قانون اساسي و ضمانت حق آزادي بيان و رسانه است.
خوشبختانه تاسیس شبکه های صوتی در افغانستان به سرعت تمام در حرکت است و هرماه امواج تازه ای به کار می افتد ولی بدبختانه که فقط حضور فزیکی و اشغال خطوط و امواج فضائی رشد چشم گیری داشته اما در جهت پویایی و مدرنیزه کردن برنامه و موضوعات که باید پخش شوند هیچکدام تلاشي صورت نگرفته و رسانه هاي صوتي موجود رفته رفته از رادیو شریعت نیز عقب تر رفته اند و با پخش برنامه های بنام متنوع، که در اصل همه شان آهنگ فرمایشی است، به مردم تلقین نموده اند که رادیو مساوی با پخش آهنگ فرمایشی است.
بنابر ضربالمثل قدیمی هزاره گی که (نادیده تیکی کد، گرد تیکی خو بازی کد) رادیوهای افغانستان نیز سر از پا نشناخته به جای تلاش در شکل دهی افکار عمومی بسوی توسعه فرهنگی و آسیب شناختی توسعوی فرهنگی، به عقب مانده گی آن دامن می زنند که خود مبین و نشاندهنده سطح آگاهی مجریان و کارگزاران آنها می باشد. عدم آگاهی بلند از اوضاع منطقه وجهان و انتصاب اشخاص فاقد تحصیلات عالی و کار آزموده و متخصص در گرد آوری معلومات باعث می گردد که اين رسانه ها به کمبود برنامه مواجه شوند و مجبور شوند که بعد از نشر سه دقیقه خبر به کپی از انترنیت و یا رسانه هایي مثل بی بی سی و یا به پخش موسیقی هندی رو بیاورند و یا با تماس های تلفونی، عشق تلفونی بکنند. کسانیکه از بخت بد داخل موتر نشسته و صاحب موتر هم صدای رادیوی خود را تا به آخر رسانده به دیگران توجهی نداشته باشد، مجبور شوند که رادیوی موتر را بشنوند که در آنصورت یا موسیقی هندی مي شنوند و یا هم تليفونهايي از این قبیل:
- صبح چه وقت از خواب برخواستی؟
- دستشویی خوش گذشت؟
- مادرت خانه است؟
- وقتی تنها میشوی چه می کنی؟
- به کدام گروپ عاشقا عضویت داری؟
- نامزد شدی، نشدی؟
- چند تا آهنگ فرمایشی داری؟
- بالاخره کدام آهنگ فرمایشی را اول پخش کنیم؟
که آهنگ فرمايش حتماً از فیروز قندوسی است .
با چنين وضع و احوال كه رسانه هاي ما دست به گريبانند چگونه مي توان از رسانه ها كه امروزه دانشگاه عمومي ناميده مي شوند و در واقع رسالت فرهنگ سازي را به دوش دارند، انتظار توسعه فرهنگي و رشد علم و آگاهي بخشي همگاني را داشت؟
